Τα SUV «καταπίνουν» τις θέσεις πάρκινγκ: Ασφυξία στην Αθήνα

Γυρίζετε κουρασμένοι από τη δουλειά και να ψάχνετε θέση στάθμευσης για πάνω από μισή ώρα. Αν ζείτε στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη ή σε οποιαδήποτε άλλη μεγάλη ελληνική πόλη, αυτό δεν είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αλλά η καθημερινή σας πραγματικότητα. Κι όμως, η κατάσταση πρόκειται να γίνει ακόμα χειρότερη, όχι μόνο γιατί αυξάνονται τα αυτοκίνητα, αλλά γιατί... μεγαλώνουν σε μέγεθος.

Μια αποκαλυπτική έκθεση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Μεταφορών και Περιβάλλοντος (Transport & Environment) χτυπά καμπανάκι κινδύνου για τις ευρωπαϊκές πόλεις. Μέχρι το 2040, οι αστικοί δρόμοι αναμένεται να χάσουν μεταξύ 8,5% και 14% των διαθέσιμων θέσεων στάθμευσης. Ο λόγος; Η ασταμάτητη δημοτικότητα των μεγάλων SUV.

Τι γίνεται στις πόλεις της Ευρώπης

Τα νούμερα που παρουσιάζει η έρευνα προκαλούν ίλιγγο για τις μεγάλες πρωτεύουσες. Λόγω του αυξανόμενου όγκου των οχημάτων, το Λονδίνο προβλέπεται να χάσει έως και 118.000 θέσεις πάρκινγκ, το Βερολίνο έως 117.000 και η Ρώμη έως 95.000 θέσεις. Σημαντικό πλήγμα θα δεχτούν επίσης η Μαδρίτη και το Παρίσι.

Το ελληνικό παράδοξο: Μικρότερες οικογένειες, μεγαλύτερα αυτοκίνητα

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα αποκτά ακόμα πιο δραματικές διαστάσεις. Οι ελληνικές πόλεις, χτισμένες με εντελώς διαφορετικές (ή και χωρίς) προδιαγραφές, με στενούς δρόμους, ήδη κορεσμένα δίκτυα και ανύπαρκτα ή κατειλημμένα πεζοδρόμια, αδυνατούν να «χωρέσουν» τα σύγχρονα οχήματα. Όταν ένα SUV καταλαμβάνει περισσότερο χώρο, η ελληνική γειτονιά χάνει πολύτιμα εκατοστά.

Το παράδοξο που υπογραμμίζει η έκθεση είναι ότι, ενώ το μέσο μέγεθος των ευρωπαϊκών οικογενειών μειώνεται, οι αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν στρέψει την παραγωγή τους σχεδόν αποκλειστικά στα μεγάλα οχήματα, καθώς αυτά τους αποφέρουν σημαντικά υψηλότερα κέρδη. Από το 2000, το μέσο μήκος των νέων αυτοκινήτων αυξάνεται κατά 1,2 εκατοστά κάθε χρόνο, ενώ το ύψος και το πλάτος τους μεγαλώνουν κατά μισό εκατοστό ετησίως.

Το αδιέξοδο του Έλληνα οδηγού: Μεταξύ ακρίβειας, «πράσινης» πίεσης και υποδομών

Πίσω από αυτή την τάση κρύβεται μια βαθιά κοινωνική και οικονομική αντίφαση που εγκλωβίζει τον Έλληνα καταναλωτή. Από τη μία, η σταδιακή κατάργηση των μικρών και προσιτών μοντέλων πόλης από τις εταιρείες αναγκάζει τους οδηγούς να στραφούν σε μεγαλύτερα, ακριβότερα οχήματα που συχνά ξεπερνούν τις πραγματικές τους ανάγκες. Ακόμα και η πολυπόθητη στροφή προς την ηλεκτροκίνηση τροφοδοτεί το πρόβλημα, αφού οι μπαταρίες οδηγούν στην κατασκευή βαρύτερων και ογκωδέστερων SUV. Έτσι, ο Έλληνας οικογενειάρχης βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα τριπλό αδιέξοδο: Καλείται να πληρώσει ακριβά ένα όχημα-γίγαντα, να κινηθεί σε πόλεις χωρίς διαγραμμισμένες θέσεις –όπου εκεί που άλλοτε πάρκαραν τέσσερα αυτοκίνητα, τώρα χωράνε μόλις δύο– και ταυτόχρονα να έρθει αντιμέτωπος με την κοινωνική οργή, καθώς τα οχήματα αυτά μοιραία «ξεχειλίζουν» πάνω στα ήδη στενά πεζοδρόμια, αποκλείοντας καρότσια, ηλικιωμένους και ΑμεΑ. Οποιοδήποτε μέτρο επιβολής τελών με βάση το βάρος, αν και οικολογικά ορθό, κινδυνεύει στην Ελλάδα να μεταφραστεί ως ένα ακόμα άδικο «χαράτσι» για τη μέση οικογένεια που απλώς δεν έχει άλλη επιλογή.

Ένας θανάσιμος κίνδυνος για τους πεζούς και τα παιδιά

Η ανεξέλεγκτη αυτή «γιγάντωση» των αυτοκινήτων δεν δυσκολεύει απλώς την εύρεση πάρκινγκ, αλλά κοστίζει ζωές. Η έρευνα προειδοποιεί ότι η συνέχιση αυτής της τάσης μπορεί να οδηγήσει στον θάνατο επιπλέον 2.500 ενηλίκων και 79 παιδιών στους ευρωπαϊκούς δρόμους μεταξύ 2026 και 2040. Μέχρι το 2040, οι θάνατοι παιδιών που περπατούν στον δρόμο ενδέχεται να αυξηθούν κατά 40%. Η αιτία κρύβεται στο ύψος του καπό, το οποίο προβλέπεται να φτάσει κατά μέσο όρο τα 86,2 εκατοστά. Ενώ ένας ενήλικας σε περίπτωση παράσυρσης θα χτυπηθεί στα ζωτικά όργανα, ένα παιδί, λόγω του αναστήματός του, κινδυνεύει με απευθείας χτύπημα στο κεφάλι ή στο στήθος. Σε χώρες όπως η Ελλάδα, όπου η κουλτούρα της παραχώρησης προτεραιότητας στους πεζούς είναι ήδη ελλιπής, ο κίνδυνος αυτός πολλαπλασιάζεται.

Πώς θα σταματήσει η «επέλαση» των SUV; Για να αποφευχθεί το κυκλοφοριακό και κοινωνικό κραχ, η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Μεταφορών και Περιβάλλοντος προτείνει άμεσες και αυστηρές λύσεις:

Θέσπιση ορίων: Τα νέα αυτοκίνητα από το 2036 να μην ξεπερνούν σε πλάτος τα 1,92 μέτρα και το ύψος του καπό τους τα 85 εκατοστά.

Φορολογικά κίνητρα και αντικίνητρα: Εθνικές μεταρρυθμίσεις στα τέλη ταξινόμησης και κυκλοφορίας που θα αποθαρρύνουν την αγορά υπερμεγεθών οχημάτων.

Αλλαγή στα τέλη στάθμευσης: Χρέωση των θέσεων πάρκινγκ ανάλογα με το μέγεθος και το βάρος του οχήματος (κάτι που ήδη εξετάζουν πόλεις όπως το Παρίσι).

Έλεγχοι ορατότητας: Ο οργανισμός Euro NCAP να ξεκινήσει επειγόντως δοκιμές για το πόσο ορατά είναι τα μικρά παιδιά από τη θέση του οδηγού ενός SUV.

Προτεραιότητα στα μικρά ηλεκτρικά: Στήριξη της αγοράς μικρών, ευέλικτων ηλεκτρικών αυτοκινήτων πόλης που δεν θα ξεπερνούν σε μήκος τα 4,2 μέτρα.

Η άνεση ενός μεγάλου αυτοκινήτου είναι δικαίωμα του κάθε οδηγού, όμως όταν αυτή περιορίζει τον ζωτικό χώρο των υπόλοιπων πολιτών και απειλεί την ασφάλεια των παιδιών μας, η ανάγκη για λήψη μέτρων γίνεται πιο επιτακτική από ποτέ.